Tâm Thần Phân Liệt (Schizophrenia)

Tâm Thần Phân Liệt (Schizophrenia)

Tâm Thần Phân Liệt (Schizophrenia): Bệnh Ma Làm?

Không phải chỉ người Việt mới tin vào ma quỷ. “Ma quỷ” là một hiện tượng lạ lung mà khoa học chưa giải thích được rõ ràng. “Ma làm” còn là một hiện tượng “quái lạ” hơn nữa.

Đây là một căn bệnh lạ lùng, mà chúng ta ai ai cũng có thể bị. Người ta ước đoán tại Hoa Kỳ có ít nhất 1% tổng số dân chúng (nghĩa là khoảng 3 triệu người) đang mang trên người căn bệnh “quỷ quyệt” này. Người bệnh như “lúc tỉnh, lúc mê”. Khi tỉnh thì họ hoàn toàn bình thường, khi mê thì họ trở nên “kỳ lạ”. Kỳ lạ từ tư tưởng đến hành động. Suy nghĩ, suy tưởng và động tác của họ như bị “thôi miên” và điều khiển bởi một thế giới vô hình nào khác. Bệnh này trong y khoa có tên là tâm thần phân liệt (schizophrenia).

Tâm thần phân liệt là gì?

Có lẽ Bleuler là một trong những người đầu tiên diễn tả về căn bệnh này. Đây là một bệnh tâm thần (mà dân gian vẫn thường gọi là bệnh khùng, bệnh điên, mất trí) đưa đến tan nát sự nghiệp và đời sống gia đình của rất nhiều người. Bệnh nhân xưa này vẫn khỏe mạnh, bình thường bỗng dưng thay đổi một cách “kỳ lạ”. Họ “tự nhiên” thay đổi tính tình một cách vô lý, lo lắng, sợ sệt, nghi ngờ, mất tự chủ. Trí tưởng tượng của họ vượt khỏi không gian và thời gian. Bệnh có thề xẩy ra một cách đột ngột hoặc bộc phát một cách từ từ.

Nếu bệnh rất nhẹ, họ có thể thành những nhà văn nổi tiếng với trí tưởng tượng phi thường. Khi bệnh nặng hơn, họ không những tưởng tượng và nghi ngờ một cách quá đáng mà họ còn nghe và thấy những gì mà ngoài họ ra không ai khác có khả năng nhận cảm được điều ấy.

Tùy theo tín ngưỡng và giáo dục của từng cá nhân, người bệnh có thể cả quyết là đã nghe Đức Chúa Jesus hoặc Đức Phật hoặc các bậc thần thánh nào đó bảo họ làm thế này hoặc thế nọ. Có người cho rằng họ nghe tiếng nói từ một hành tinh nào khác, hoặc từ trần nhà vang xuống, hoặc từ lòng đất vọng lên. Những lời nói này như muốn kiểm soát, điều khiển họ, hoặc chưởi rủa la mắng họ một cách không ngừng. Họ đâm ra sợ hãi và trở nên “điên khùng” với những hành động mà không ai hiểu được. Có người la mắng quát tháo lại, có người lải nhải những câu không đâu, vô ý nghĩa.

Ngoài ra họ còn bị những ảo ảnh (và ảo tưởng) khác nhau “đe dọa”. Giữa ban ngày, họ thấy ma quỷ về bắt họ. Vì đây là những ảo tưởng nên chỉ có họ mới thấy và nghe được mà thôi. Vì thế người ngoài cho họ là “điên” hoặc mắc bệnh tưởng tượng.

Những ảo tưởng này cứ tiếp tục ám ảnh họ gây ra những nghi ngờ, sợ sệt một cách quá đáng, vô nghĩa lý. Họ nghi ngờ cả những người thân nhất mà xưa nay họ vẫn chung sống và thương yêu. Người chú đi làm mỗi ngày vào 8 giờ sáng là để mua súng về bắn họ. Người đàn ông hàng xóm lái xe về hướng nam chiều nay là để mua thuốc độc về giết họ. Người em hay người chị vừa mới điện thoại chắc là để liên lạc với tình báo đến bắt họ. Nhiều người đi bác sĩ để yêu cầu mổ bụng lấy đi những máy móc, dụng cụ mà công an đã gắn vào người của họ trong lúc họ ngủ v.v.

Những gì xưa nay vẫn bình thường, trở nên “không ổn” với những ngụ ý đe dọa hoặc mang một “điềm” không may. Hôm nay gió to, có lẽ là tiếng hú của thần chết. Cây lá rung rinh là tay chân của ma quỷ. Con chó hàng xóm vừa sủa là tiếng hú gọi hồn. Nếu bỗng dưng con chó ấy không sủa nữa là ma quỷ đã “cắt lưỡi” của nó v.v.

Cứ như thế, bệnh nhân sẽ có một trí tưởng tượng và sự ngờ hoặc vô thường. Điều đặc biệt là ta không có cách nào giải thích cho họ. Tất cả những ai, nếu tìm cách giúp họ, lý lẽ phải trái với họ, đều được xem là đồng loã với một tổ chức nào đó vĩ đại và bí hiểm.

Nhiều người cho rằng họ là đại diện của Trời Đất, Thánh Thần về răn dạy nhân loại. Nhưng may mắn thay, nếu bệnh rất nhẹ họ có thể trở thành những vị tu hành đáng kính với lòng vị tha bao la. Ngược lại, nếu bệnh nặng hơn, họ có thể cầm sung đi bắn tất cả những ai không làm theo tiếng nói mà họ đang nghe.

Điều đặc biệt hơn nữa là người mang bệnh này có lúc trở lại bình thường như không hề có chuyện gì xẩy ra, rồi bỗng dưng trở nên “điên khùng” một cách đột ngột, kỳ quoặc. Bệnh cứ tựa như bị “ma làm”.

Nguyên Nhân của bệnh schizophrenia:

Tâm thần phân liệt thật ra không phải là tại ma làm. Đây là một bệnh tâm thần nghiêm trọng gây ra bởi hệ thống thần kinh não bộ bị rối loạn. Đây không phải làm một bệnh tâm lý, mà chúng ta có thể giải thích bằng những lý lẽ để phân tách phải trái về những suy nghĩ, suy tưởng, cảm xúc, cũng như giải toả những ảo tưởng và ảo giác mà bệnh nhân đang bị ám ảnh, dày vò. Ngày nay, người ta tin rằng, tâm thần phân liệt gây ra bởi sự mất thăng bằng của những hóa chất như dopamine và serotonin, cũng như sự tổn thương và phát triển bất bình thường của não bộ.

Người ta cũng cho rằng nếu sự phát triển não bộ trong lúc thai nghén bị ảnh hưởng xấu, bệnh có thể bộc phát sau này. Những căng thẳng về mặt thần kinh như những biến cố, tại nạn bất ngờ chỉ đóng một vai trò phụ mà thôi. Tuy nhiên, người ta nhận thấy, những người giầu có ít mang bệnh hơn những kẻ nghèo khó.

Một số các thuốc “nghiện”, cần sa ma túy, nhất là marijuana có thể gây ra những triệu chứng của bệnh này.

Như nhiều bệnh khác, tâm thần phân liệt cũng mang đặc tính di truyền, nghĩa là nếu bố mẹ bị thì nguy cơ mắc bệnh của con cái sẽ cao hơn. Bệnh thường phát triển từ 18 đến 25 tuổi cho phái nam, và từ 26 đến 45 tuổi cho phái nữ.

Ngày nay nhiều thuốc mới công hiệu và ít phản ứng phụ hơn đã giúp rất nhiều bệnh nhân tìm lại một cuộc sống tương đối bình thường.

Một trong những phim diễn tả về bệnh này mà tôi rất thích là phim A Beatiful Mind. Nếu quý vị chưa xem, hãy đón xem.